انواع تمکین در قانون مورد بررسی قرار گرفته است. پیش از پرداختن به موضوع تمکین و انواع آن معنای لغوی این کلمه را بررسی می‌کنیم که عبارت است از قبول کردن و فرمان کسی را پذیرفتن. در ماده 1102 قانون مدنی بیان شده است که (همین که نکاح به طور صحت واقع شد روابط زوجیت بین طرفین موجود و حقوق و تکالیف زوجین در مقابل همدیگر برقرار می‌شود.) همانطور که مشاهده می‌کنید در قانون مدنی به طور صریح به این واژه یعنی تمکین، اشاره نشده است اما در ماده 4 قانون حمایت از خانواده که مصوب سال 1391 است از این واژه یاد شده است به این شکل که رسیدگی به مسئله تمکین و نشوز را در صلاحیت دادگاه خانواده دانسته‌اند. توصیه می‌کنیم مقالات تمکین و نشور چیست و مشاوره طلاق را مطالعه نمایید.

 منبع : انواع تمکین | حالت های مختلف تمکین از جمله خاص و عام

1-تمکین عام| انواع تمکین

اگر بخواهیم به معنا و مفهوم کلی تمکین عام اشاره کنیم باید این نوع از تمکین را اطاعت کردن زن از شوهر در نظر بگیریم در واقع در تمکین عام زوجه یعنی زن ریاست شوهرش بر خانواده را می‌پذیرد و در این صورت زن می‌بایست وظائف خود را در حدود قانون و عرف نسبت به همسر خود انجام دهد. از این تعریف در می‌یابیم که اگر مرد درخواست‌هایی از همسر خود داشته باشد که برخلاف قانون و عرف باشند در این صورت زن تکلیفی برای اطاعت از شوهر خود نخواهد داشت. در قانون مدنی به طور صریح به مسئله تمکین اشاره نشده است اما از مواد آن می‌توان احکام قانونی در خصوص تمکین را استنباط کرد.

به عنوان مثال متن ماده 1108 قانون مدنی به این شرح است که (هرگاه زن بدون مانع مشروع از ادای وظائف زوجیت امتناع کند مستحق دریافت نفقه نخواهد بود.) این ماده دلالت بر نشوز ( عدم تمکین ) دارد. هم چنین در ماده 1105 قانون مدنی بیان شده است که در (روابط بین زوجین ریاست خانواده از خصایص شوهر است.) لازم است که اشاره کنیم به مصداق تمکین عام که در قانون از آن یاد شده است: (زن باید در منزلی که شوهر تعیین می‌کند سکنی نماید مگر آنکه اختیار تعیین منزل به زن اعطاء شده باشد.) برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد نفقه فرزند کلیک کنید.

2-تمکین خاص| انواع تمکین

مسئله‌‌ای که در تمکین خاص مطرح است اطاعت کردن زوجه از زوج در مسائل زناشویی و جنسی است و زن تنها در مواردی می‌تواند نسبت به این نوع از تمکین ممانعت کند که مانع شرعی و موجهی برای عدم تمکین داشته باشد و یا اینکه این نوع از تمکین موجب زیان شود.

3-ضمانت اجرای عدم تمکین| انواع تمکین

در ماده 1108 قانون مدنی بیان شده است که اگر زن از انجام وظائف زوجیت امتناع کند استحقاق دریافت نفقه را ندارد. این نکته حائز اهمیت است که اگر زن در صورت امتناع عذر موجهی داشته باشد در این حالت هم چنان مستحق دریافت نفقه می‌ماند. ضمانت اجرای دیگر الزام زوجه به تمکین است و این الزام زمانی تحقق می‌یابد که زوجه برای عدم تمکین دلیل موجه نداشته باشد. ضمانت اجرای بعدی اجازه ازدواج دوم به مرد است و ضمانت اجرای چهارم محروم کردن زوجه از دریافت اجرت المثل است. اجرت المثل به این معنا می‌باشد که اگر شرع انجام کارهایی را بر عهده زن نگذاشته باشد و هم چنین در عرف برای انجام این کارها اجرت تعیین نشده باشد در این صورت اجرت المثل در نظر گرفته می‌شود.

برای آشنایی بیشتر با اجرت المثل ایام زوجیت و مصادیق آن مقاله مربوطه را مطالعه نمایید.

برای مشاهده نمونه دادخواست اجرت المثل ایام زوجیت کلیک فرمایید.

مفهوم حق حبس

در خصوص مبحث انواع تمکین باید اشاره کنیم به موقعیتی که در آن زن می‌تواند از حق حبس استفاده کند به عبارت دیگر زن این حق را دارد که بگوید تا مهریه دریافت نکند، وظائف خود را نسبت به شوهرش انجام نمی‌دهد. در این مورد اگر زنی از حق حبس استفاده کرده باشد و تمکین نکند، این امر مانع از استحقاق او برای دریافت نفقه نمی‌باشد. استفاده از حق حبس برای زنانی قابل اعمال است که باکره باشند و تمکین نکرده باشند. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد توقیف اموال برای مهریه کلیک کنید.

برای کسب آگاهی در خصوص حق حبس زوجه و مصادیق آن کلیک فرمایید.

دلایل موجه برای عدم تمکین زوجه

همچنین در خصوص موضوع انواع تمکین لازم است اشاره کنیم که در مواردی عدم تمکین با دلایل موجه بلامانع است که در ادامه به این موارد اشاره می‌کنیم.

1- زن در دوره عادت ماهانه باشد یا در دوره نفاس. دوره نفاس 6-4هفته بعد از زایمان است.

2- طبق ماده 1127 قانون مدنی، مرد بیماری‌های مقاربتی داشته باشد.

3- زن از حق حبس استفاده کرده باشد و این حق حبس در صورتی قابل اعمال است که زوجه باکره باشد.

4- ثابت شود که سکونت زن در منزل شوهر ضرر و زیان مالی، شرافتی و بدنی دارد.

5- زن ثابت کند منزلی که شوهرش برای او تعیین کرده است مناسب شأن او نیست.

برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص انواع تمکین، به کانال تلگرام حقوقی وکیل دات کام مراجعه نمایید . کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی وکیل دات کام نیز آماده‌اند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی وکیل دات کام به سوالات شما عزیزان پیرامون تمکین و انواع آن پاسخ دهند .

انحصار وراثت و مباحث مربوط به ارث در ظاهر دارای پیچیدگی و ابهاماتی می‌باشند به همین خاطر ما در این مقاله سعی داریم تا با بیان مطالب و نکات کلیدی به سوالات شما در این خصوص پاسخ دهیم؛ زمانی صحبت از ارث و انحصار وراثت می‌شود که شخص فوت کرده باشد، زیرا در این صورت است که باید وضعیت دارایی او مشخص شود به این ترتیب اطلاع داشتن از اینکه چه اشخاصی از متوفی ارث می‌برند و مراحل انحصار وراثت به چه شکل است می‌تواند بسیاری از ابهامات را برطرف کند. برای مطالعه مقاله وصیت چیست کلیک کنید.

1-طبقات ارث مطابق ماده 862 قانون مدنی| انحصار وراثت

طبقه اول : پدر و مادر ، اولاد و اولاد اولاد ( نوه ).

درجه اول : پدر و مادر، اولاد متوفی.

درجه دوم : اولاد اولاد ( نوه‌ها ).

درجه سوم : اولاد اولاد اولاد (نبیره‌ها ).

طبقه دوم : اجداد ( پدر و مادر بزرگ ) و برادر و خواهر اولاد آن‌ها.

درجه اول : جد ( پدر پدر و پدر مادر ) و جده ( مادر پدر  و مادر مادر ) و برادر و خواهر.

درجه دوم : پدر جد و مادر جد و پدر جده و مادر جده و فرزندان برادر و خواهر.

طبقه سوم : عمات ( عمه ) و عمام ( عمو ) و اخوان ( دایی ) و خالات ( خاله ) و اولاد آن‌ها.

1-عمو و عمه و خاله و دایی ( درجه اول ) و اولاد آن‌ها ( درجه دوم ).

2-عمو و عمه و خاله و دایی پدر و مادر ( درجه اول ) و فرزندان آن‌ها ( درجه دوم )

توصیه می‌کنیم مقاله در صورت عدم همکاری یکی از وراث چه باید کرد را مطالعه نمایید.

2-مراحل| انحصار وراثت

در خصوص مراحل انحصار وراثت باید بیان کنیم که ورثه شخصی که فوت شده است و همه اشخاصی که صاحب نفعی از ترکه متوفی هستند یا به عبارت دیگر از او ارث می‌برند باید به شورای حل اختلاف آخرین محل اقامت متوفی مراجعه کنند. در شورای حل اختلاف بعد از انجام فرایندی، گواهی انحصار وراثت صادر می‌شود. در این گواهی میزان ارث اشخاصی که وارث هستند یا از ترکه شخصی که فوت شده نفعی می‌برند مشخص شده است. برای دریافت گواهی انحصار وراثت ارائه مدارکی الزامی می‌باشد. این مدارک عبارتند از: استشهادیه محضری، گواهی فوت، شناسنامه شخصی که فوت شده، عقد نامه یا رو نوشت از آن، شناسنامه اشخاصی که ارث می‌برند، وصیت نامه تأیید شده و رسمی متوفی.

توصیه می‌کنیم مقاله وارث مفقود الاثر را مطالعه نمایید.

3-انواع گواهی| انحصار وراثت

با در نظر گرفتن اینکه ملاک، مدت زمان می‌باشد با دو نوع گواهی انحصار وراثت رو به رو هستیم. گواهی انحصار وراثت محدود و گواهی انحصار وراثت نامحدود. تفاوت این دو نوع از گواهی را می‌توان به این صورت بیان کرد که اگر شخصی که فوت شده اموالی داشته باشد، گواهی انحصار وراثت، به صورت گواهی نامحدود صادر می‌شود و در غیر این صورت، یعنی زمانی که متوفی اموالی نداشته باشد گواهی محدود صادر می‌گردد.

نکات

1-در میان این موارد که برای دریافت گواهی فوت باید ارائه شود ممکن است ابهامی در خصوص استشهادیه محضری وجود داشته باشد که توضیحاتی را برای رفع ابهام در ادامه بیان می‌کنیم. این استشهادیه توسظ دفاتر اسناد رسمی ارائه می‌شود. به این صورت که سه نفر در این دفاتر حاضر می‌شوند و تأیید می‌کنند، ورثه متوفی که از او ارث می‌برند چه کسانی هستند. حال اگر یکی از وراث در دسترس نباشد، در این صورت می‌توان به شورای حل اختلاف مراجعه کرد و درخواستی را مبنی بر استعلام از ثبت احوال صادر نمود.

2-در ابتدای انجام مراحل انحصا‌ر وراثت، وراث و اشخاصی که صاحب منافع از ترکه و ارثی که متوفی به جا گذاشته است می‌باشند به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه می‌کنند و درخواست صدور گواهی انحصا‌ر وراثت را می‌نمایند و همان طور که پیش‌تر بیان شد صلاحیت صدور این گواهی در حدود صلاحیت‌های شورای حل اختلاف می‌باشد.

3-فرایند صدور گواهی انحصار وراثت توسط شورای حل اختلاف آخرین اقامتگاه متوفی صورت می‌گیرد، این شورا دادخواست را یک نوبت در روزنامه‌های کثیر الانتشار و یا محلی آگهی می‌کند و هزینه این اقدام را از متقاضی دادخواست دریافت می‌نماید. بعد از مدت یک ماه از تاریخ انتشار و در صورت وجود نداشتن معترض این گواهی صادر می‌شود.

سقف 50 میلیون تومان

برای متوفیانی که اموال زیر 50 میلیون تومان دارند گواهی انحصار وراثت محدود صادر می‌گردد که نیازمند نشر آگهی نیست ولی برای اموال بالای 50 میلیون نیاز به نشر آگهی هست و گواهی نامحدود صادر می‌گردد.

برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص انحصار وراثت، به کانال تلگرام حقوقی وکیل دات کام مراجعه نمایید . کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی وکیل دات کام نیز آماده اند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی وکیل دات کام به سوالات شما عزیزان پیرامون انحصار وراثت پاسخ دهند .

عدم همکاری یکی از وراث در فرایند انحصار وراثت یکی از موضوعاتی است که می‌تواند این فرایند را با مشکل روبه رو کند ما در این مقاله سعی داریم موقعیتی را بررسی کنیم که در آن یکی از ورثه حاضر به همکاری با سایر وراث نمی‌باشد. همچنین به بررسی موقعیتی می‌پردازیم که به دلیل عدم حضور یکی از وراث سایرین دچار مشکل می‌شوند. به عنوان مثال همه ما املاک بلا استفاده را مشاهده کرده‌ایم که به علت اختلاف وراث با یکدیگر رها شده‌اند. پاسخ این که چگونه باید این مشکل را حل کنیم و املاک را بلا استفاده شده رها نکنیم در قانون مطرح شده است که در ادامه به بررسی آن می‌پردازیم. توصیه می‌کنیم مقالات وصیت چیست و وارث مفقود الاثر را مطالعه نمایید.

1-راه حل اول| عدم همکاری یکی از وراث

اولین راه حل  برای راضی کردن شخصی که از حضور و همکاری با سایر وراث خودداری می کند این است که به روش منطقی با او صحبت کنیم یا اینکه از روش کدخدامنشی استفاده کنیم و در صورتی که موفق به کسب رضایت او نشدیم راه حل دوم در پیش می‌گیریم.

2-راه حل دوم| عدم همکاری یکی از وراث

راه حل دوم این است که وراث دعوای خلع ید مشاعی را مطرح کنند از طریق این دعوا ملک مورد نظر پلمب می‌شود و وراث می‌توانند در خصوص سرنوشت ملک مورد نظر با توافق یکدیگر تصمیم‌گیری کنند شاید برای شما سوألی مطرح شود تحت این عنوان که چرا وراث باید ملکی را که به ارث می‌برند پلمب کنند پاسخ این است که گاهی اوقات بعضی از ورثه از ملکی که به آن‌ها ارث رسیده است بهره بیشتری نسبت به سایر وراث می‌برند و در این حالت حاضر به حضور و همکاری با سایر وراث در خصوص فروش آن مال نیستند و از طریق پلمب کردن ملکی که به ارث می‌رسد سایر وراث که بهره کمتر یا حتی هیچ بهره‌ای نمی‌برند در وضعیت برابر با وراثی که بهره بیشتری می‌برند قرار می‌گیرند.

3-راه حل سوم| عدم همکاری یکی از وراث

اگر استفاده از دو راه حلی که پیشتر به آن اشاره شد نتیجه نداد از راه حل سوم استفاده می‌شود در ماده ۹۵ قانون آیین دادرسی مدنی بیان شده است که: (عدم حضور هریک از اصحاب دعوا و یا وکیل آنان در جلسه دادرسی مانع رسیدگی و اتخاذ تصمیم نیست.) بنابراین اگر یکی از وراث در جلسه دادگاه حاضر نشود و همکاری نکند دادگاه موظف است که جلسه رسیدگی به دادخواست را بدون حضور و همکاری او برگزار نماید و در آخر دادگاه حکم غیابی صادر می‌کند و سهم هر یک از وراث را تعیین می‌نماید.

توصیه می‌کنیم مقاله انحصار وراثت را مطالعه نمایید.

نکات

۱-تا زمانی که فرایند انحصار وراثت به پایان برسد هیچ کدام از وراث نمی‌توانند در اموال متوفی تصرف داشته باشند.
۲-هزینه انحصار وراثت توسط تمام وراث پرداخت می‌گردد. به این صورت که این هزینه بین آن‌ها تقسیم می‌شود.
۳-تنها اشخاصی می‌توانند درخواست گواهی انحصار وراثت کنند که یا وارث باشند یا ذی نفع. منظور از ذی نفع اشخاصی هستند که به طور مثال از متوفی طلب دارند.

در گواهی انحصار وراثت سهم الارث ورثه تعیین می‌شود و وظیفه صدور آن با شورای حل اختلاف آخرین محلی است که متوفی در آن اقامت داشته است. حال اگر یکی از وراث حضور نداشته باشد و یا همکاری لازم را انجام ندهد شورای حل اختلاف می‌تواند از اداره ثبت احوال استعلام کند و با ارائه مدارک لازم گواهی انحصار وراثت دریافت می‌شود این مدارک عبارتند از گواهی فوت متوفی، شناسنامه متوفی، شناسنامه وراث و استشهادیه محضری اگر موجود باشد. قانون برای ورثه‌ای که در مراحل انحصار وراثت حضور و یا همکاری نداشته‌اند فرصتی را قائل شده است که تا قبل از صدور گواهی انحصار وراثت می‌توانند اعتراض خود را بیان کنند.

برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص ارث و انحصار وراثت، به کانال تلگرام حقوقی وکیل دات کام مراجعه نمایید . کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی وکیل دات کام نیز آماده اند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی وکیل دات کام به سوالات شما عزیزان پیرامون ارث و انحصار وراثت پاسخ دهند .

هرگاه پرونده‌‌‌‌‌ای در دادگاه تشکیل ‌‌‌می‌شود و فردی از دیگری شکایت ‌‌‌می‌کند دادگاه ‌‌‌می‌بایست رسیدگی به آن دعوا را آغاز نماید و حکمی را در خصوص آن صادر کند. صدور قرار رد دعوا یکی از مواردی است که ‌‌‌می‌تواند باعث جلوگیری از پیگیری و ادامه دعاوی در دادگاه‌‌‌‌ها شود. در ادامه این مقاله قصد داریم در خصوص قرار رد دعوا و موارد صدور آن توضیحات مفیدی را در اختیارتان قرار دهیم، با ما همراه باشید.

 منبع : موارد رد دعوا

قرار رد دعوا

قرار رد دعوا یکی از انواع قرار‌‌‌‌های صادر شده از طرف دادگاه‌‌‌‌ها ‌‌‌می‌باشد که در موارد به خصوصی صادر ‌‌‌می‌گردد. هرگاه که خوانده به دلایل مختلف ایرادی را به خواهان، دادگاه و… وارد کند و اعتراض کند و یا اینکه دادگاه به خاطر وجود برخی دلایل ادامه دعوا را جایز نداند قرار رد دعوا صادر ‌‌‌می‌شود. چنانچه قرار رد دعوا صادر شود بررسی و پیگیری دعوا متوقف ‌‌‌می‌شود. قرار رد دعوا در برخی موارد ‌‌‌می‌تواند حق طرح دوباره دعوا را از خواهان بگیرد اما گاهی ممکن است با وجود صدور این قرار بازهم خواهان بتواند دعوای خود را مطرح کند.

موارد صدور قرار رد دعوا کدامند‌‌‌‌‌‌‌ ؟

قرار رد دعوا در موارد مختلفی صادر ‌‌‌می‌شود. همانطور که گفتیم این قرار معمولا به دلیل اعتراضات و ایراد وارد نمودن خوانده‌‌‌ به خواهان و… صادر ‌‌‌می‌شود. موارد صدور قرار رد دعوا به شرح زیر ‌‌‌می‌باشند:

• دعوایی که قبلا در دادگاهی طرح شده باشد.
• چنانچه خوانده اثبات کند که دعوای طرح شده از طرف خواهان ربطی به او ندارد و متوجه او نیست قرار رد دعوا صادر ‌‌‌می‌شود.
• گاهی ممکن‌ دعوا در دادگاهی طرح شود که آن ‌دادگاه صلاحیت رسیدگی به آن‌ دعوا را نداشته باشد که بازهم خوانده ‌‌‌می‌تواند با ایراد وارد نمودن به این موضوع باعث صدور قرار رد دعوا شود.
• چنانچه خواهان دارای صلاحیت نباشد و خوانده به این موضوع ایراد وارد کند قرار رد دعوا صادر ‌‌‌می‌شود.
• اگر وکیل، قیم، وصی و… خواهان احراز سمت نشده باشد خوانده ‌‌‌می‌تواند به این مسئله ایراد وارد کند و خواستار صدور قرار رد دعوا شود.
• موضوع دعوا ‌‌‌می‌بایست حتما مشروع باشد، دعوا باید به صورت جزمی مطرح شود و از روی حدس و گمان طرح نگردد، دعوا باید در مدت زمان تعیین شده و مهلت مشخص شده توسط قانون طرح شده باشد، خواهان ‌‌‌می‌بایست از دعوای طرح شده توسط خود نفع شخصی ببرد و اگر خلاف موارد گفته شده اتفاق بیفتد خوانده ‌‌‌می‌تواند به این موارد ایراد وارد کند و خواستار صدور قرار رد دعوا شود.

اگر قرار رد دعوا صادر شود ‌‌‌می‌توان دوباره طرح دعوا نمود‌‌‌‌‌‌‌ ؟

آیا دعوای رد شده قابلیت طرح مجدد را دارد؟ جواب مثبت است اما موانعی که سبب رد دعوا شده بودند باید رفع شوند. برای مثال اگر خواهان دارای اهلیت نیست و به همین دلیل دعوای او رد گردیده ‌‌‌می‌تواند از نماینده یا وکیل خود بخواهد تا دعوا را به جای او طرح کنند که در این صورت دیگر قرار رد دعوا صادر ‌‌‌نمی‌شود.

قرار چیست‌‌‌‌‌‌‌ ؟

قرار به نظر و رای دادگاه‌ گفته ‌‌‌می‌شود که به خوانده و خواهان‌ یا همان طرفین دعوا ابلاغ ‌‌‌می‌شود. قرار توسط قاضی، بازپرس و… صادر ‌‌‌می‌شود. برخی از افراد تصور ‌‌‌می‌کنند که قرار و حکم یکی هستند اما در این خصوص باید بگوییم که این تصور اشتباه بوده و این دو با هم متفاوت هستند. قرار‌‌‌‌ها انواع و اقسام مختلفی دارند و در خصوص موضوعات مختلف صادر ‌‌‌می‌شود. برای مثال اگر فردی مورد تعقیب قرار بگیرد و سپس مشخص شود که بی‌گناه است بازپرس برای او قرار منع تعقیب را صادر ‌‌‌می‌کند‌‌‌ که طی صدور آن‌ دیگر فرد مورد تعقیب نخواهد بود. اما حکم دعوایی را فیصله می‌دهد.

سوالات متداول

اگر خواهان بعد از سپری شدن مهلت قانونی دعوا را طرح کند چه ‌‌‌می‌شود‌‌‌‌‌‌‌ ؟

در این صورت دعوای طرح شده توسط او با صدور قرار رد دعوا رد ‌‌‌می‌شود.

عدم اهلیت خواهان ‌‌‌می‌تواند باعث صدور قرار رد دعوا شود‌‌‌‌‌‌‌ ؟

بله چنانچه خوانده به این موضوع ایراد وارد کند و مورد رفع نگردد قرار رد دعوا صادر ‌‌‌می‌شود.

برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص موارد رد دعوا، به کانال تلگرام حقوقی وکیل دات کام مراجعه نمایید. کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی وکیل دات کام نیز آماده‌اند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی وکیل دات کام به سوالات شما عزیزان پیرامون موارد رد دعوا پاسخ دهند.

امروزه در دادگاه‌ها شاهد افزایش شکایات هستیم‌. در طول سال افراد زیادی اقدام به طرح دعوا در دادگاه می‌کنند. طرح دعوا در دادگاه شامل برخی قواعد و مقررات می‌شود که می‌بایست خوانده، خواهان و وکیل آن‌ها را رعایت کنند. احراز سمت یکی از مواردی است که می‌بایست توسط خوانده، خواهان یا وکیل در حین اقامه دعوا انجام شود. در ادامه این مطلب قصد داریم در خصوص احراز سمت خواهان، خوانده و وکیل در دادگاه توضیحات مفصلی را در اختیارتان قرار دهیم، با ما همراه باشید.

منبع : احراز سمت خواهان 

احراز سمت خواهان به چه معناست‌‌‌‌ ؟

خواهان به فردی گفته می‌شود که دعوا را اقامه می‌کند و علیه شخص دیگری در دادگاه طرح دعوا نموده است. فرد خواهان برای اقامه دعوا باید حتما از آن دعوا نفع شخصی ببرد. خواهان می‌بایست در حین اقامه دعوا و ارائه دادخواست سمت خود را مشخص کند، یعنی باید مدارکی را ارائه کند که نشان دهنده هویت او باشند که به این کار ‌‌‌‌احرا‌ز سمت‌ خواهان گفته می‌شود. پس از ارسال مدارک اثبات کننده سمت، خواهان در دادگاه ‌‌‌‌احرا‌ز سمت می‌شود.

همچنین اگر فردی به عنوان نماینده، وصی، قیم و… فرد خواهان اقدام به طرح دعوا نموده باشد نیز می‌بایست مدارک اثبات کننده سمت خود را به همراه دادخواست به دادگاه ارائه نماید تا ‌‌‌‌احرا‌ز سمت شود. ‌‌‌‌احرا‌ز سمت‌ خواهان یا نماینده‌ او به این دلیل ضرورت دارد که هر فرد در قانون‌ تنها می‌تواند برای دفاع از حقوق خودش شکایت کند و باید ‌‌‌‌احرا‌ز شود که او این کار را برای حفظ حقوق و نفع شخصی خود انجام داده است که در این صورت حتی نماینده او نیز باید ‌‌‌‌احرا‌ز سمت شود. چنانچه خواهان یا نماینده او‌ ‌‌‌‌احرا‌ز سمت نشوند خوانده می‌تواند به آن‌ها ایراد عدم ‌‌‌‌احرا‌ز سمت را وارد کند.

احراز سمت خوانده در دادگاه

خوانده به فردی گفته می‌شود که در دادگاه علیه او طرح دعوا‌ گردیده است و او می‌بایست در دادگاه حاضر شده و از خود دفاع کند. خوانده نیز همانند خواهان باید در دادگاه ‌‌‌‌احرا‌ز سمت شود. خوانده برای دفاع از خود باید سمتش را برای دادگاه تعیین‌ و مشخص کند. همچنین اگر به هر دلیلی نماینده، قیم، ولی و… خوانده به جای او در دادگاه حاضر شوند و از او دفاع کنند نیز می‌بایست ‌‌‌‌احرا‌ز سمت شوند و مدارکی را به دادگاه ارائه دهند که سمت آن‌ها را ‌‌‌‌احرا‌ز و اثبات کند. چنانچه خوانده یا نماینده او در دادگاه ‌‌‌‌احرا‌ز سمت نشوند خواهان حق دارد که به آن‌ها ایراد عدم ‌‌‌‌احرا‌ز سمت ‌را وارد نماید.

آیا احراز سمت وکیل در دادگاه الزامی است‌‌‌‌ ؟

گاهی ممکن است خواهان و خوانده از وکیل کمک بگیرند و از او بخواهند که با حاضر شدن در دادگاه از حقوق آن‌ها دفاع کند. طبق قانون وکیل خوانده یا خواهان نیز می‌بایست در دادگاه ‌‌‌‌احرا‌ز سمت شود و مشخص کند که وکیل چه کسی است. همچنین وکیل باید اثبات کند که با رضایت فرد خواهان یا خوانده از او در دادگاه دفاع می‌کند‌ که این مورد نیز بخشی از ‌‌‌‌احرا‌ز سمت او به حساب می‌آید. وکیل باید مدارک و مشخصات خود را برای دادگاه بفرستد تا ‌‌‌‌احرا‌ز سمت شود و در غیر این صورت خوانده یا خواهان می‌توانند به او ایراد عدم ‌‌‌‌احرا‌ز سمت را وارد کنند.

سوالات متداول

خوانده کیست‌‌‌‌ ؟

خوانده به شخصی گویند که‌ علیه او در دادگاه طرح دعوا شده است.

در صورت عدم ‌‌‌‌احرا‌ز سمت وکیل چه می‌شود‌‌‌‌ ؟

وکیل نیز باید ‌‌‌‌احرا‌ز سمت شود و در غیر این صورت ممکن است به او ایراد عدم ‌‌‌‌احرا‌ز سمت وارد شود که توضیحات کامل‌‌‌تر در متن مقاله آمده است.

برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص احراز سمت، به کانال تلگرام حقوقی وکیل دات کام مراجعه نمایید. کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی وکیل دات کام نیز آماده‌اند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی وکیل دات کام به سوالات شما عزیزان پیرامون احراز سمت پاسخ دهند.

نفقه فرزند از آن دسته مسائلی است که بسیار جای بحث دارد و ما در این مقاله قصد داریم تا به سوالات شما در این خصوص پاسخ دهیم اما برای دریافت اطلاعات دقیق‌تر درباره این موضوع بهتر است از مشاوره‌های حقوقی استفاده کنید؛ تشکیل خانواده از مهم‌ترین تصمیمات زندگی هر شخصی محسوب می‌شود. در مقابل آن، تصمیم به طلاق و جدایی، تصمیمی به مراتب مهم‌تر است. از این منظر که به موجب ازدواج، زوجین مسئولیت‌هایی را نسبت به یک دیگر و در مواردی نسبت به فرزند حاصل از آن ازدواج بر عهده می‌گیرند و زمانی که از یک دیگر جدا می‌شوند هر یک از آن‌ها باید مطمئن باشد که این مسئولیت‌ها به درستی انجام شده است. یکی از این مسئولیت‌ها بحث نفقه فرزند می‌باشد که در ادامه به بررسی آن می‌پردازیم. توصیه می کنیم مقاله مشاوره طلاق و حضانت فرزند را مطالعه نمایید.

1-نفقه فرزند| پرداخت نفقه فرزند برعهده چه کسی است؟

ماده 1199 قانون مدنی: نفقه اولاد بر عهده پدر است. پس از فوت پدر یا عدم قدرت او به انفاق به عهده اجداد پدری است، با رعایت الاقرب‌ فالاقرب؛ در صورت ‌نبودن پدر و اجداد پدری و یا عدم قدرت آن‌ها نفقه بر عهده مادر است. هر گاه مادر هم زنده و یا قادر به انفاق نباشد با رعایت الاقرب فالاقرب به عهده اجداد و جدات مادری و جدات پدری واجب‌النفقه است و اگر چند نفر از ‌اجداد و جدات مزبور، از حیث درجه اقربیت مساوی باشند، نفقه را باید به حصه متساوی تادیه کنند.

به زبان ساده‌تر مسئولیت پرداخت نفقه فرزند با رعایت ترتیبی که در قانون آمده است بر عهده چهار گروه قرار گرفته می‌شود، در ابتدا پدر مسئول است و اگر پدر در قید حیات نباشد یا اینکه از نظر مالی شرایط پرداخت نفقه را نداشته باشد؛ اجداد پدری ( پدربزرگ پدری و پدر پدر بزرگ پدری) باید نفقه را بپردازند ودر صورتی که ایشان نیز به دلایلی نتوانند نفقه را بپردازند پرداخت آن بر عهده مادر قرار می‌گیرد و اگر مادر قادر به پرداخت نبود مسئولیت نفقه با مادر بزرگ پدری و مادر بزرگ مادری و پدر بزرگ مادری است.

توصیه می‌کنیم مقاله شکایت از پدر به دلیل عدم پرداخت نفقه را مطالعه نمایید.

توصیه می‌کنیم مقاله مطالبه نفقه از پدربزرگ و مادربزرگ را مطالعه نمایید.

2-نفقه فرزند| چه کسی می تواند نفقه فرزند را مطالبه کند؟

در پاسخ به این سوال باید به ماده 6 قانون حمایت از خانواده اشاره کنیم متن ماده از این قرار است که، (مادر یا هر شخصی که حضانت طفل یا نگهداری شخص محجور را به اقتضای ضرورت بر عهده دارد، حق اقامه دعوی برای مطالبه نفقه طفل یا محجور را نیز دارد. در این صورت، دادگاه باید در ابتدا ادعای ضرورت را بررسی کند.) این نکته حائز اهمیت است که این ماده برای زمانی است که فرزند پسر کم تر از 15 سال و فرزند دختر کم تر از 9 سال داشته باشد از این سنین تا پایان 18 سالگی اگر فرزندان توانستند از دادگاه حکم رشد بگیرند می‌توانند نفقه را شخصا از فردی که مسئول پرداخت آن است مطالبه کنند و اگر نتوانند حکم رشد بگیرند باید تا آغاز 19 سالگی برای اینکه بتوانند شخصاً اقامه دعوی کنند، صبر کنند.

3-نفقه فرزند| تا چه زمانی فرزند می تواند نفقه بگیرد؟

در پاسخ به این سوال باید به ماده 1197 قانون مدنی اشاره کنیم. متن ماده از این قرار است  که، ( کسی مستحق دریافت نفقه است که ندار بوده و نتواند به وسیله اشتغال به شغلی وسایل معیشت خود را فراهم سازد.) بنابراین باید بررسی شود که آیا فرزند شغلی دارد که از طریق درآمد آن شغل بتواند زندگی خود را تأمین کند یا خیر.

به طور معمول فرزند پسر بعد از پایان 18 سالگی و گذراندن خدمت سربازی باید شغلی برای تأمین هزینه‌های زندگی خودش داشته باشد ولی در خصوص فرزند دختر شرایط متفاوت است و به این دلیل اگر فرزند دختر شغلی برای تأمین هزینه‌های زندگی‌اش نداشته باشد نفقه او نه تنها قطع نمی‌شود بلکه تا زمانی که او ازدواج کند همچنان پرداخت می‌شود. در خصوص هزینه‌های تحصیل فرزند باید به این نکته اشاره کرد که تا زمانی که تحصیل ضروری است هزینه تحصیل باید پرداخت شود ولی شخصی که نفقه را می‌پردازد می‌تواند هزینه‌های مربوط به دانشگاه فرزند را بر عهده نگیرد.

4-نفقه فرزند| تعیین میزان نفقه

در خصوص تعیین میزان نفقه کارشناس مربوطه با بررسی وضعیت و موقعیت فرزند میزان نفقه را تعیین می‌کند. توجه کنید که اگر مادر وضعیت مالی مناسبی داشته باشد پدر نمی‌تواند با استناد به این امر میزان نفقه کم‌تری را به فرزند اختصاص دهد.

برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص نفقه فرزند، به کانال تلگرام حقوقی وکیل دات کام مراجعه نمایید . کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی وکیل دات کام نیز آماده اند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی وکیل دات کام به سوالات شما عزیزان پیرامون نفقه فرزند پاسخ دهند .

هر فرد در جامعه از این حق برخوردار است که برای مطالبه حقوق اجتماعی خود علیه دیگران طرح دعوا کند و از دادگاه بخواهد که با مجرمین طبق قانون برخورد کند. هیچکس نمی‌تواند مانع طرح دعوا توسط فرد دیگر شود اما گاهی ممکن است دعوا به دلایلی رد شود و دادگاه از پیگیری و ‌‌‌بررسی آن صرف نظر کند. چنانچه قرار رد دعوا صادر شود این اتفاق خواهد افتاد و دعوا دیگر توسط دادگاه ‌‌‌بررسی نخواهد شد. در ادامه این مقاله قصد داریم در خصوص قرار رد دعوا و شرایط صدور آن توضیحات مفصلی را در اختیارتان قرار دهیم، با ما همراه باشید.

منبع : قرار رد دعوا چیست

قرار رد دعوا و پیامد‌های آن

قرار ‌‌‌ر‌د دعوا یکی از انواع قرار‌های تعیین شده توسط قانونگذار است که در موارد مختلفی صادر می‌شود. قرار ‌‌‌ر‌د دعوا معمولا به علت ایراد وارد نمودن از طرف خوانده ( فردی که علیه او در دادگاه طرح دعوا شده است) صادر می‌شود. در برخی موارد نیز مقام قضایی ادامه دادن دعوا را صلاح نمی‌داند و با صدور این قرار به آن خاتمه می‌دهد. از مهم‌‌‌ترین پیامد‌های این نوع قرار می‌توان به ‌‌‌ر‌د شدن دعوا شاره نمود، با صدور این قرار دعوا ‌‌‌ر‌د شده و دیگر پیگیری نخواهد گردید.

شرایط صدور قرار رد دعوا چیست‌‌‌ ؟

همانطور که می‌دانید قرار ‌‌‌ر‌د دعوا در مواردی که خوانده ایراد وارد کند مثل مشروع نبودن دعوا، عدم اهلیت خواهان، عدم صلاحیت وکیل خواهان، طرح دعوا خارج از مهلت قانونی و مواردی از این قبیل صادر می‌شود. ‌اما قانونگذار شرط مهمی را نیز در خصوص صدور این نوع قرار پیش بینی کرده است که خوانده می‌بایست به آن توجه داشته باشد. چنانچه خوانده بخواهد با وارد کردن ایراد به خواهان یا موضوعات دیگر خواستار صدور قرار ‌‌‌ر‌د دعوا شود می‌بایست ایراد خود را تا پایان اولین جلسه دادرسی وارد کند. چنانچه خوانده نسبت به این شرط مهم بی‌توجه باشد ممکن قرار ‌‌‌ر‌د دعوا صادر نشود و شرایط دیگری به وجود بیاید.

ایراد وارد نمودن خوانده پس از پایان اولین جلسه دادرسی و صدور قرار رد دعوا

ایراد وا‌‌‌ر‌د کردن خوانده می‌بایست تا پایان جلسه اول دادرسی انجام شود و در غیر این صورت قرار ‌‌‌ر‌د دعوا صادر نمی‌شود. اما نکته حائز اهمیت اینجاست که اگر خوانده به خاطر وجود دلایل موجه بعد از پایان اولین جلسه دادرسی ایراد خود را وارد کند بازهم دادگاه ایراد او را می‌پذیرد و قرار ‌‌‌ر‌د دعوا را صادر خواهد کرد. به عنوان مثال اگر خواهان قبل از پایان اولین جلسه دادرسی دارای اهلیت باشد اما بعد از پایان آن جلسه دارای جنون شود و فاقد اهلیت شود خوانده می‌تواند ایراد خود را به این موضوع وارد کند تا دادگاه قرار ‌‌‌ر‌د دعوا را صادر کند.

سوالات متداول

شرط اصلی صدور قرار ‌‌‌ر‌د دعوا چیست‌‌‌ ؟

شرط اصلی صدور قرار ‌‌‌ر‌د دعوا وارد نمودن ایراد از طرف خوانده تا پایان اولین جلسه دادرسی خواهد بود که توضیحات کامل‌‌‌تر در متن مقاله آمده است.

قرار ‌‌‌ر‌د دعوا معمولا به چه دلیل صادر می‌شود‌‌‌ ؟

قرار ‌‌‌ر‌د دعوا معمولا به دلیل اعتراض و وارد نمودن ایراد از طرف خوانده صادر می‌شود که توضیحات کامل‌‌‌تر در متن مقاله آمده است.

برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص قرار ر‌د دعوا، به کانال تلگرام حقوقی وکیل دات کام مراجعه نمایید. کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی وکیل دات کام نیز آماده‌اند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی وکیل دات کام به سوالات شما عزیزان پیرامون قر‌ار رد دعوا پاسخ دهند.

عوامل رافع مسئولیت کیفری را می‌توان به عنوان دفاعیات شخصی در نظر گرفت که مرتکب فعل مجرمانه شده است این شخص در صورتی که بتواند با استناد به این عوامل اثبات کند که در زمان ارتکاب جرم توانایی تشخیص غیر قانونی بودن عملش را نداشته است با وجود اینکه وصف مجرمانه رفتار او همچنان باقی می‌ماند، مجازات نمی‌شود چراکه عنصر روانی یا به عبارتی قدرت تشخیص در زمان ارتکاب جرم وجود نداشته است.

معنای رافع مسئولیت چیست؟

وقتی از عوامل رافع مسئولیت صحبت می‌کنیم منظورمان عواملی است که از طریق اثبات آن‌ها دیگر مجازاتی برای شخص مجرم در نظر گرفته نمی‌شود و در این صورت  او در خصوص فعل مجرمانه‌ای که انجام داده است مسئولیت کیفری نخواهد داشت.

عوامل رافع مسئولیت کدام اند؟

عوامل رافع مسئولیت به دو گروه تقسیم می‌شوند. یکی از آن‌ها علل تام رافع مسئولیت است که شامل صغر، جنون و اجبار می‌شود و دیگری علل نسبی رافع مسئولیت می‌باشد که عبارت است از  بیهوشی، مستی و اجبار که در ادامه به بررسی آن‌ها می‌پردازیم.

1- عوامل رافع مسئولیت | صغر

همان طور که در ماده 147 قانون مجازات اسلامی بیان شده است سن بلوغ دختران 9 سال تمام قمری می‌باشد در حالی که در خصوص پسران این سن 15 سال تمام قمری در نظر گرفته شده است. مطابق این ماده اشخاصی که در گروه سنی پایین‌تر قرار می‌گیرند، صغیر محسوب می‌شوند. در واقع ما دو نوع صغیر داریم، صغیر ممیز و صغیر غیر ممیز، تفاوت این دو از لحاظ قدرت تشخیص است. به عبارت دیگر افراد صغیر نمی‌توانند تشخیص بدهند که فعل ارتکابی از سوی آن‌ها  جرم است و تبعاتی دارد، بنابراین شرایط سنی شخص مرتکب می‌تواند از عوامل رافع مسئولیت کیفری باشد که با استناد به آن شخص مجرم معاف از کیفر می‌گردد. در ادامه این دو گروه را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

صغیر غیر ممیز

صغیر غیر ممیز شخصی است که نمی‌تواند خوب را از بد تشخیص دهد و به اصطلاح فاقد قدرت تشخیص است در واقع او متوجه ماهیت و تبعات فعل مجرمانه نمی‌باشد و با استناد به فقه باید بگوییم که منظور از صغیر غیر ممیز کودکان زیر هفت سال می‌باشد.

صغیر ممیز

منظور از صغیر ممیز گروه سنی بالای هفت سال است. به عبارت دیگر از اشخاصی صحبت می‌کنیم که زیر سن بلوغ قرار می‌گیرند، توجه کنید که آن‌ها تا حدودی متوجه ماهیت و تبعات فعل مجرمانه‌ای که انجام می‌دهند هستند به همین دلیل قانون گذار شرایط ویژه‌ای را برای بررسی جرایم آن‌ها در نظر می‌گیرد.

2- عوامل رافع مسئولیت | جنون

جنون در واقع حالتی است که به موجب آن در قوای ادراک شخص اختلال به وجود می‌آید، شخصی که دچار جنون است مجنون نامیده می‌شود و از منظر حقوقی مجنون شخصی است که دچار فساد عقل است هم چنین مجانین در گروه محجورین قرار می‌گیرند و محجورین اشخاصی هستند که به حکم قانون نمی‌توانند به شکل مستقل امور خود را اداره کنند؛ جنون شخص از عواملی است که عنصر روانی یا به عبارت دیگر قدرت تشخیص را از بین می‌برد و شخص توانایی تشخیص اینکه عمل ارتکابی از سوی او جرم است را از دست می‌دهد به همین دلیل جنون از عوامل رافع مسئولیت کیفری به شمار می‌رود.

با استناد به ماده 140 قانون مجازات اسلامی، مسئولیت کیفری زمانی برای شخص ایجاد می‌شود که او در حین ارتکاب جرم بالغ، عاقل و صاحب اختیار باشد، همچنین به صراحت در ماده 149 قانون مجازات اسلامی اشاره شده است که اگر مرتکب در زمانی که جرم را انجام می‌دهد دچار اختلال روانی باشد به شکلی که از خودش اراده نداشته باشد یا به عبارت دیگر فاقد قوه تمیز باشد مجنون محسوب می‌شود و در این صورت است که او مسئولیت کیفری ندارد.

جنون دائمی

جنون دائمی به حالتی اطلاق می شود که در آن شخص مجنون پیوسته با این اختلال درگیر است و در واقع حالتی که او به آن دچار شده است قابلیت انقطاع ندارد و به طور مستمر در جریان است؛ بنابراین باید سلامت عقلی مرتکب جرم بررسی شود تا در صورت امکان مسئولیت کیفری از او رفع گردد.

جنون موقت

جنون موقت و ادواری حالتی است که در آن شخص مجنون مدتی را در حال افاقه و مدت دیگر را درحالت جنون سپری می‌کند، در واقع این نوع از جنون، مستمر و دائمی نیست دقیقاً برخلاف جنون دائمی که در آن شخص پیوسته در حالت جنون قرار داشت. 

توصیه می کنیم تاثیر جنون قاتل در مجازات کیفری را بخوانید.

3- عوامل رافع مسئولیت | اشتباه

از دیگر مواردی که با استناد به آن می‌توان مسئولیت کیفری را برطرف کرد اشتباه می‌باشد که خود انواعی دارد و ما در ادامه به بررسی آن می‌پردازیم.

اشتباه حکمی

جهل به حکم در دو شکل مورد بررسی قرار می‌گیرد در مواردی ممکن است شخصی که مرتکب جرم شده ادعا کند که نسبت به نوع مجازات جاهل بوده است در این صورت مسئولیت کیفری از شخص رفع نمی‌شود؛ اما در مواردی این امکان وجود دارد که شخص مجرم ادعا کند که نسبت به جرم بودن فعلی که مرتکب آن شده است جاهل بوده است در صورت تحقق چنین موقعیتی باید میان جرائم حدود و غیر از آن تفاوت قائل شد. به این شکل که اگر در جرائم حدود شخص به جرم بودن عمل ارتکابی آگاه نباشد، جهل او از عوامل رافع مسئولیت کیفری در نظر گرفته می‌شود.

ولی در سایر جرائم به غیر از جرائم حدی جهل شخص مسئولیت کیفری را رفع نمی‌کند مگر اینکه کسب علم در این خصوص عادتاً برای او ممکن نباشد و یا این که جهل مجرم در شرع به عنوان یک عذر قابل پذیرش باشد.

 اشتباه موضوعی

توجه کنید که اشتباه موضوعی در خصوص نفس عمل مجرمانه است و به این شکل عمل می‌کند که قصد را در جرائم عمدی از بین می‌برد و زمانی که قصد از بین برود فعل مجرمانه تحقق پیدا نمی‌کند بنابراین اشتباه موضوعی از مواردی است که به موجب آن مسئولیت کیفری رفع می‌شود.

توصیه می کنیم مقاله اشتباه حقوقی را مطالعه نمایید.

4- عوامل رافع مسئولیت | اجبار

موقعیتی را تصور کنید که در آن یک شخص تحت فشار بیرونی یا درونی فعل مجرمانه‌ای را انجام می‌دهد در صورتی که فشارهای بیرونی و درونی وارد شده به شخص عادتاً قابل تحمل نباشد و همچنین خطری که شخص را تهدید می‌کند یک خطر قریب الوقوع باشد به نحوی که راهی جز ارتکاب فعل مجرمانه برای شخص باقی نماند و همچنین در صورتی که فعل مجرمانه حاصل خطای قبلی شخص نباشد در این صورت است که اجبار موجب می‌شود تا مسئولیت کیفری رفع گردد.

اما اجبار و اکراه در همه موارد رافع نیست. برای مثال در قتل ادعای اکراه و اجبار پذیرفته نیست.

توصیه می‌کنیم مقاله دفاع مشروع را نیز در همین راستا مطالعه نمایید.

5- عوامل رافع مسئولیت | مستی

اگر شخصی به قصد ارتکاب جرم از مشروبات الکلی استفاده کند در این صورت نه تنها مسئولیت کیفری از او رفع نمی‌شود بلکه برای مصرف مشروبات الکلی و ارتکاب فعل مجرمانه مجازات می‌گردد. اگر شخص از مشروبات الکی استفاده کرده باشد ولی نه به قصد ارتکاب جرم، در این مورد مستی رافع مسئولیت کیفری است زیرا تحت شرایطی مشروبات الکلی شخص را فاقد اراده و قصد کرده است و همانطور که اشاره شد در صورتی که با فقدان عنصر روانی روبه رو باشیم مجرم دیگر مجازات نمی‌شود.

6- عوامل رافع مسئولیت | بیهوشی

اگر شخص در حالت خواب و بیهوشی مرتکب فعل مجرمانه شود باید این مورد را بررسی کرد که آیا شخص عالم به این موضوع بوده است که امکان دارد در این حالت مرتکب جرم شود یا خیر، در صورتی که عالم نباشد خواب و بی هوشی رافع مسئولیت کیفری می‌گردد ولی در صورت آگاه بودن به چنین امری مسئولیت کیفری از او رفع نمی‌شود.

نکات عوامل رافع مسئولیت کیفری چیست ؟

عوامل ذکر شده عواملی هستند که مسئولیت کیفری اشخاص را رفع می‌کنند و این در حالی است که مسئولیت مدنی به قوت خودش باقی می‌ماند و شخص مجرم باید جبران خسارت کند؛ اگر وکیل متهم یا خود متهم مدعی وجود عوامل رافع مسئولیت باشند  بار اثبات این موضوع بر عهده آن‌ها است چراکه قانون اصل را بر مسئولیت افراد می‌گذارد. توجه کنید که این موضوع با توجه به حساسیت و تأثیر بسیاری که بر وضعیت اشخاص دارد مستلزم دریافت مشاوره‌های حقوقی می‌باشد.

برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص عوامل رافع مسئولیت، به کانال تلگرام حقوقی وکیل دات کام مراجعه نمایید . کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی وکیل دات کام نیز آماده‌اند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی وکیل دات کام به سوالات شما عزیزان پیرامون عوامل رافع مسئولیت پاسخ دهند .

دیه موی سر از مواردی است که در قانون به آن پرداخته شده است. دیه در لغت به معنای رد کردن و راندن است و به اصطلاح از دیه به عنوان مالی یاد می‌شود که در صورت انجام جنایت باید پرداخت گردد. هم چنین عناوینی مانند خون بها و دیه مقدر نیز می‌توانند به عنوان مترادف این عبارت استفاده شوند در این مقاله سعی داریم که به بیان مفاهیمی نظیر ارش و دیه مو به طور جامع بپردازیم و در این راستا به قانون مجازات اسلامی نیز استناد می‌کنیم.

1-مفهوم دیه در قانون| دیه موی سر

در ماده  448 قانون مجازات اسلامی دیه مقدر به این شکل تعریف شده است: (دیه مقدر مال معینی است که در شرع مقدس به سبب جنایات غیر عمدی بر نفس، عضو یا منفعت، یا جنایات عمدی در مواردی که به هر جهتی قصاص ندارد، مقرر شده است.) اشخاصی که می‌توانند دیه را مطالبه کنند، شخص مجنی علیه (شخصی که جرم به ضرر او واقع شده است)، اولیای دم و یا اشخاصی هستند که دیه به عنوان بخشی از ارث آن‌ها واقع می‌شود. این اشخاص برای شکایت از شخصی که به آن‌ها آسیب رسانده است می‌توانند به دادگاه کیفری و یا دادگاه حقوقی مراجعه کنند.

تفاوت این دو دادگاه را می‌توان به این شکل بیان کرد که شکایت و درخواست دیه در دادگاه حقوقی مستلزم ارائه دادخواست است و همچنین در خصوص هزینه دادرسی نیز باید بیان کنیم که در دادگاه حقوقی می‌بایست پرداخت شود ولی در دادگاه کیفری این چنین نیست.

توصیه می کنیم مقاله دیه و نحوه تعیین آن را مطالعه نمایید.

2-مفهوم ارش در قانون| دیه موی سر

در ماده 449 ارش به این شکل تعریف شده است: (ارش، دیه غیر مقدر است  که میزان آن در شرع تعیین نشده است و دادگاه با لحاظ نوع و کیفیت جنایت و تاثیر آن بر سلامت مجنی علیه و میزان خسارت وارده را با در نظر گرفتن دیه مقدر و با جلب نظر کارشناس میزان آن را تعیین می‌کند. مقررات دیه مقدر در مورد ارش نیز جریان دارد مگر اینکه در این قانون ترتیب دیگری مقرر شود.)

در تعریف ساده‌تر می توان ارش را به این شکل تعریف کرد که اگر شخصی به اعضای بدن شخص دیگری آسیب وارد کند و میزان خسارت این آسیب در شرع و قانون مشخص نباشد به این نوع از خسارت ارش می‌گویند. به همین خاطر قاضی در هر پرونده به طور اختصاصی بعد از بررسی نظر کارشناسی پزشکی قانونی و بررسی آسیب وارد شده بر زیان دیده مقدار آن را تعیین می‌کند.

3- مفهوم دیه مو در قانون مجازات اسلامی| دیه موی سر

موی سر و ریش مرد

ماده 576 : (کندن یا از بین بردن تمام موی سر یا ریش مرد، در صورتی که دیگر نروید، دیه کامل دارد و اگر دوباره بروید، نسبت به موی سر، ارش و نسبت به ریش یک سوم دیه کامل ثابت است. در این حکم فرقی میان موی کم پشت و پر پشت و کودک و بزرگ سال نیست.) به زبان ساده‌تر اگر موی صورت و سر مرد به شکلی از بین برود که دیگر رشد نداشته باشد، دیه کامل باید پرداخت شود. و اگر موی سر مرد به شکلی از بین برود که امکان رشد مجدد وجود داشته باشد ارش تعیین می‌گردد و در صورتی که موی صورت مرد به شکلی از بین برود که امکان رشد مجدد وجود داشته باشد ثلث دیه باید پرداخت شود.

موی سر زن

ماده 577 : (کندن و یا از بین بردن تمام موی سر زن، در صورتی که دیگر نروید، موجب دیه کامل زن و اگر دوباره بروید، موجب مهر المثل است. در این حکم فرقی میان موی کم پشت و پرپشت و کودک و بزرگ سال نیست.) منظور از مهر المثل در این ماده یکی از انواع مهریه است که برای تعیین مقدار آن به شأن زن توجه می‌شود و اختصاص به زمانی دارد که برای زن در عقد دائم مهریه تعیین نشده است و در ماده اشاره شده است که اگر از بین رفتن موی زن به نحوی باشد که امکان رشد مجدد وجود داشته باشد دیه معادل مهرالمثل است. حال اگر در چنین موقعیتی مهرالمثل بیشتر از دیه کامل باشد همان دیه کامل باید پرداخت شود.

دیه موی سر مرد و زن در صورتی که قسمتی از موی آن ها از بین برود

ماده 578 : (چنانچه قسمتی از موی سر زن یا مرد یا ریش مرد طوری از بین برود که دیگر نروید، باید به نسبت، دیه پرداخت شود و اگر دوباره بروید، در موی سر مرد، ارش و در ریش به نسبت از یک سوم دیه کامل و در موی سر زن به همان نسبت از مهر المثل ، باید دیه پرداخت شود.)

در چه صورتی ازبین رفتن موی سر دیه ندارد؟

ماده 579 : (کندن موی سر زن یا مرد یا ریش مرد، چنانچه با رضایت شخص یا در مواردی که اذن شخص معتبر نیست، با رضایت ولی او باشد یا به جهت ضرورت‌های پزشکی لازم باشد، دیه یا ارش ندارد.)

تشخیص روییدن و نروییدن مو با چه کسی است و به شکل انجام می شود؟

ماده 580 : (تشخیص روییدن و نروییدن مو با کارشناس مورد وثوق است. چنانچه نظر کارشناس بر نروییدن باشد و دیه پرداخت شود، ولی پس از آن خلاف نظر او ثابت گردد، باید مازاد بر ارش یا یک سوم دیه ویا مهر المثل، حسب مورد به پرداخت کننده دیه، مسترد شود و اگر نظر کارشناس بر روییدن باشد و ارش یا یک سوم دیه و یا مهر المثل، حسب مورد پرداخت شود ولی خلاف نظر او ثابت گردد، باید ما به التفاوت آن پرداخت شود.)

نکات دیگر در خصوص دیه موی سر

ماده 582 : (اگر مقداری از موی سر ، ریش و ابرو پیش از جنایت از بین رفته باشد، زایل کردن باقی مانده آن‌ها، حکم از بین بردن قستی از مو را دارد.)

ماده 583 : (هرگاه با از بین بردن عضو یا پوست و مانند آن، موی سر، ریش یا ابرو از بین برود، علاوه بر دیه مو یا ریش یا ابرو، حسب مورد دیه یا ارش جنایت نیز پرداخت می‌شود.)

ماده 586 : (ملاک مسئولیت صدمه به مو، از بین بردن آن است و شیوه از بین بردن مانند کندن یا سوزاندن، تاثیری در حکم ندارد.)

برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص دیه مو سر، به کانال تلگرام حقوقی وکیل دات کام مراجعه نمایید . کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی وکیل دات کام نیز آماده اند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی وکیل دات کام به سوالات شما عزیزان پیرامون دیه مو سر پاسخ دهند .

دیه گوش در قانون مجازات اسلامی در دو بخش لاله گوش و شنوایی مورد بررسی قرار گرفته است؛ دیه در لغت به معنی رد کردن و راندن می‌باشد و در اصطلاح از دیه به عنوان مالی یاد می‌شود که در صورت انجام جنایت باید پرداخت گردد همچنین از عناوینی مانند خون بها و دیه مقدر نیز می‌توان استفاده کرد تعریف قانون مجازات اسلامی از دیه به این شرح است که ( دیه مقدر، مال معینی است که در شرع مقدس به سبب جنایات غیر عمدی بر نفس، عضو یا منفعت، یا جنایات عمدی در مواردی که به هر جهتی قصاص ندارد، مقرر شده است.) در این مقاله قصد داریم تا مبحث دیه گوش و شنوایی و مفاهیم دیگری را در این خصوص مورد بررسی قرار دهیم.

انواع دیه

دیه را می‌توان به دو گروه تقسیم کرد، دیه مقدر که عبارت است از دیه‌ای که میزان آن در شرع بیان شده است و دیه غیر مقدر که به آن ارش می‌گویند و شرع در خصوص میزان آن صحبتی نکرده است؛ در ماده 449 قانون مجازات اسلامی ارش به این شکل تعریف شده است ( ارش، دیه غیر مقدر است  که میزان آن در شرع تعیین نشده است و دادگاه با لحاظ نوع و کیفیت جنایت و تاثیر آن بر سلامت مجنی علیه و میزان خسارت وارده با در نظر گرفتن دیه مقدر و با جلب نظر کارشناس میزان آن را تعیین می‌کند . مقرات دیه مقدر در مورد ارش نیز جریان دارد مگر اینکه در این قانون ترتیب دیگری مقرر شود. )

برای کسب اطلاعات تکمیلی در خصوص دیه و احکام آن مقاله مربوطه را مطالعه فرمایید.

به زبان ساده‌تر می‌توان ارش را به این شکل تعریف کرد که اگر شخصی به اعضای بدن دیگری آسیب وارد کند و میزان خسارت این آسیب در شرع  و قانون مشخص نباشد به این نوع از خسارت ارش می‌گویند؛ به همین خاطر است که قاضی در هر پرونده، به طور اختصاصی بعد از بررسی نظر کارشناس پزشکی قانونی و همچنین بررسی آسیب وارد شده بر زیان دیده، مقدار دیه غیر مقدر را تعیین می‌کند.

مبلغ دیه

مبلغ دیه در ماه‌های عادی و ماه‌های حرام متفاوت است به این شکل که در ماه‌های عادی این  مبلغ 480 میلیون تومان و در ماه‌های حرام 640 میلیون تومان می‌باشد منظور از ماه‌های حرام رجب، ذی القعده، ذی الحجه و محرم است که اگر در این ماه‌ها جنایات عمدی و یا جنایات غیر عمدی رخ دهد به مبلغ دیه، یک سوم دیه نفس اضافه می‌شود.

بر اساس ماده 563 قانون مجازات اسلامی ( از بین بردن هر یک از اعضای فرد و هر دو عضو از اعضای زوج، دیه کامل و از بین بردن هر یک از اعضای زوج، نصف دیه کامل دارد. خواه عضو مزبور از اعضای داخلی بدن باشد خواه از اعضای ظاهری مگر اینکه در قانون ترتیب دیگری مقرر شده باشد. )

اگر بخواهیم منظور از اعضای زوج و فردی که در ماده به آن اشاره شده است را با یک مثال بیان کنیم چشم‌های یک شخص عضو زوج محسوب می‌شوند که اگر هر دوی آن‌ها از بین برود دیه کامل باید پرداخت شود و اگر یکی از آن‌ها از بین برود نصف دیه کامل باید پرداخت گردد و در خصوص عضو فرد هم می‌توان به بینی اشاره کرد که با از بین رفتن آن باید مبلغ کامل دیه پرداخت شود؛ در خصوص دیه لاله گوش و شنوایی در ادامه مطالبی را با استناد به قانون مجازات اسلامی بیان می‌کنیم.

دیه لاله گوش| دیه گوش

همانطور که اشاره شد قانون مجازات اسلامی دیه گوش را در دو بخش دیه لاله گوش و دیه شنوایی مورد بررسی قرار داده است؛ در ادامه به بیان مواد قانونی در خصوص دیه لاله گوش می‌پردازیم.

ماده 600 قانون مجازات اسلامی: از بین بردن دو لاله گوش، دیه کامل و از بین بردن هر یک از آن‌ها نصف دیه کامل را دارد.

تبصره: از بین بردن نرمه هر گوش، موجب یک ششم دیه کامل است.

ماده 601 قانون مجازات اسلامی: پاره کردن لاله یک گوش، موجب یک ششم دیه کامل و پاره کردن نرمه یک گوش، موجب یک نهم دیه کامل است و در هر دو مورد در صورت بهبودی کامل، ارش ثابت است.

ماده 602 قانون مجازات اسلامی: فلج کردن لاله هر گوش، دو سوم دیه آن و بریدن لاله گوش فلج شده، یک سوم دیه آن را دارد.

ماده 603 قانون مجازات اسلامی:هر گاه لاله گوش به نحوی قطع شود که استخوان زیر آن ظاهر گردد علاوه بر دیه لاله گوش، دیه موضحه نیز باید پرداخت شود. ( منظور از دیه موضحه پنج صدم دیه کامل است و حاصل جنایتی است که پوست روی استخوان را از بین ببرد و استخوان مشخص شود. )

ماده 604 قانون مجازات اسلامی: گوش شنوا و نا شنوا یا معیوبی که لاله آن سالم و دارای حس و حیات کامل باشد در احکام این فصل یکسان هستند .

ماده 605 قانون مجازات اسلامی: پاره کردن پرده گوش، موجب ارش است و اگر در اثر آن حس شنوایی نیز از بین برود یا نقصان پیدا کند، دیه آن نیز باید پرداخت شود.

ماده 606 قانون مجازات اسلامی: هرگاه آسیب رساندن به گوش به حس شنوایی سرایت کند یا موجب سرایت به استخوان و شکستگی آن شود هر کدام دیه جداگانه‌ای دارد.

دیه شنوایی | دیه گوش

پیشتر در خصوص دیه لاله گوش مطالبی بیان شد و در ادامه احکام قانون را در خصوص دیه شنوایی مورد بررسی قرار می‌دهیم.

ماده 682 قانون مجازات اسلامی: از بین بردن شنوایی هر دو گوش دیه کامل و از بین بردن شنوایی یک گوش نصف دیه کامل دارد هرچند شنوایی دو گوش به یک اندازه نباشد.

ماده 683 قانون مجازات اسلامی: از بین بردن شنوایی گوش شنوای شخصی که یکی از گوش‌های او نمی‌شنود، موجب نصف دیه کامل است.

ماده 684 قانون مجازات اسلامی: کاهش شنوایی در صورتی که مقدار آن قابل تشخیص باشد به همان نسبت دیه دارد.

ماده 685 قانون مجازات اسلامی : هر گاه با قطع یا از بین بردن گوش و یا هر جنایت دیگری شنوایی از بین برود یا نقصان یابد هر یک از جنایت‌ها، دیه یا ارش جداگانه دارد.

ماده 686قانون مجازات اسلامی: هر گاه در اثر جنایتی در مجرای شنوایی، نقص دائمی ایجاد شود به نحوی که به طور کامل مانع شنیدن گردد، دیه شنوایی ثابت است و در صورتی که نقص موقتی باشد ارش تعیین می‌شود.

ماده 687 قانون مجازات اسلامی: هر گاه کودکی که زمان سخن گفتن او فرا نرسیده است در اثر کر شدن نتواند سخن بگوید و یا کودکی که تازه زمان سخن گفتن او فرا رسیده است در اثر کر شدن نتواند کلمات دیگر را یاد گیرد و بر زبان آورد، علاوه بر دیه شنوایی، دیه یا ارش زوال یا نقص گفتار نیز، حسب مورد ثابت می‌شود.

ماده 688 قانون مجازات اسلامی: هر گاه در اثر جنایتی حس شنوایی و گویایی، هر دو از بین برود، هر کدام یک دیه کامل دارد.

چه اشخاصی می توانند دیه را دریافت کنند؟

اشخاصی که می‌توانند دیه را مطالبه کنند عبارتند از شخص مجنی علیه ( شخصی که جرم به ضرر او واقع شده است)، اولیای دم و یا اشخاصی که دیه به عنوان بخشی از ارث آن‌ها واقع می شود؛ این اشخاص برای شکایت از شخصی که به آن‌ها آسیب رسانده است می‌توانند به دادگاه کیفری یا دادگاه حقوقی مراجعه کنند و تفاوت این دو دادگاه را می‌توان به این شکل بیان کرد که شکایت و درخواست دیه در دادگاه حقوقی مستلزم ارائه دادخواست است و همچنین هزینه دادرسی نیز باید در دادگاه حقوقی پرداخت شود ولی در دادگاه کیفری این چنین نیست. برای دریافت مشاوره حقوقی می توانید با برترین وکیلان و کارشناسان حقوقی کشور تنها با تماس با مرکز مشاوره حقوقی وکیل دات کام در ارتباط باشید.

برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص دیه و نحوه تعیین آن ، به کانال تلگرام حقوقی وکیل دات کام مراجعه نمایید . کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی وکیل دات کام نیز آماده اند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی وکیل دات کام به سوالات شما عزیزان پیرامون دیه و نحوه تعیین آن پاسخ دهند .